10 najčuvenijih špijuna

Donosimo pregled deset najvećih špijuna u istoriji. Pročitajte

Mata Hari

Danas priznata kao prototip fatalne žene, Margareta Gertruda Cele, poznata kao Mata Hari, bila je čuvena plesačica egzotičnog plesa, koja je ubijena 1917. godine zbog špijuniranja za Njemačku tokom Prvog svjetskog rata. Slavu je stekla u Parizu svojim plesanjem, a kad je izbio rat bila je ljubavnica i dama za pratnju mnogih bogatih ljudi i vojnih lica.

Ilustracija

Kim Filbi

Možda jedan od najčuvenijih duplih agenata Hladnog rata, Kim Filbi bio je britanski špijun, svjetski putnik, koji je zapravo bio socijalista po opredjeljenju pod kontrolom sovjetskog KGB. Tokom svoje karijere, koja ga je vodila put Španije, Afrike, Sjedinjenih Država, Istanbula i Moskve, Filbi je stekao reputaciju jednog od najsposobnijeg britanskog špijuna, koji je sve vrijeme slao tajne informacije sovjetskoj ambasadi u Parizu. Kra­jem četrdesetih godina prošlog vijeka dobio je zadatak da bude posrednik između britanskih i am­­eričkih tajnih slu­žbi u Vašingtonu. Za to vrijeme, proslijedio je značajne informacije o američkom naoru­žanju i zalihama atomskog oružja. Mnogi smatraju da su njegovi izvještaji imali veliki uticaj na Staljinove političke odluke i da su doveli do početka Korejskog rata. Britanske obavještajne službe su sumnjale da je špijun, ali nisu mogli ništa da dokažu, tako da je dugo ostao u „fiokama“ obavještajnih službi, dok nije 1963. godine prebjegao u Sovjetski Savez. Nastavio je da radi u okviru sovjetske tajne službe sve do smrti 1988. godine, kada je dobio brojna posthumna odlikovanja od ruske vlade.

Nejtan Hejl

Mnogi ga smatraju prvim američkim špijunom. Nejtan Hejl bio je vojnik Kontinentalne vojske kada se 1776. godine dobrovoljno prijavio za opasni obavještajni zadatak iza neprijateljske linije. Hejl, koji je tada imao samo 21 godinu, došao je prerušen u Njujork kako bi izvijestio o kretanju britanske vojske, ali, nakon što je grad pao u britanske ruke, pronašao ga je jedan britanski oficir i uhapsio. Iako tada špijuniranje nije bilo toliko rasprostranjeno, Hejl je optužen da je bio ilegalni borac i obješen nekoliko dana po hapšenju. Priča se da je, prije nego što je ubijen, izrekao čuvenu rečenicu „žao mi je što imam samo jedan život da dam za svoju zemlju“. Ova izjava i njegove špijunske aktivnosti donijele su mu reputaciju heroja Revolucionarnog rata. I dan danas njegova statua stoji ispred glavnog sedišta CIA.

Fric Jouber Dukejn

Fric Jouber Dukejn bio je pisac, vojnik i avanturista koji je stekao slavu njemačkog špijuna za vrijeme Prvog i Drugog svetskog rata. Kao mladić, borio se protiv Engleske u svojoj rodnoj Južnoj Africi za vreme Prvog i Drugog burskog rata, kada se u jednom trenutku prijavio u britansku vojsku kako bi sabotirao njihove operacije i izvještavao o kretanju vojske. Ovo iskustvo pomoglo mu je da se u njemu ukorijeni mržnja prema svemu što je englesko. Po izbijanju Prvog svjetskog rata, Dukejn počinje da radi kao špijun za Njemce. Postavio je nekoliko bombi na britanske brodove. Uhapšen je 1917. godine i izručen u Njujork, ali nakon dvije godine zatvora uspijeva da pobjegne tako što je presjekao šipke u svojoj ćeliji i uz pomoć merdevina sišao niz zatvorski zid. Neko vrijeme je bio nestao, radeći kao novinar saradnik. Tada je čak i napisao svoju biografiju, prije nego što se opet vratio starom poslu kada je počeo Drugi svjetski rat. Njegovi špijunski dani okončani su 1942. godine, kada je zajedno sa još 33 njemačka tajna agenta uhapšen i osuđen na najvećem suđenju špijunima u američkoj istoriji.

Sidni Rajli

Jedan od glavnih modela po kome je osmišljen lik Džejmsa Bonda, bio je Sidni Rajli, vrhunski špijun koji je radio za nekoliko vlada početkom dvadesetog vijeka. Poznat kao „as špijuna“, Rajli je bio ekspert za prevaru i ličnu promociju, tako da su mnoge činjenice o njegovom životu pod velom tajne. Ono što se zna, jeste da je bio majstor prerušavanja, i da je često prelazio državne granice pod različitim imenima, a zadatak mu je bio da dolazi do vojnih tajni, planova izgradnje i prototipova aviona. Takođe je bio poznat po svom veselom karakteru, i često je koristio svoj šarm kako bi zavodio žene političara i vojnih lica. U svom najčuvenijem zadatku, Rajli je radio kao vođa britanske obavještajne grupe koja je imala za zadatak svrgavanje boljševičke vlade u Rusiji 1917. godine. Učestvovao je u izvođenju neuspješnog državnog udara, i predvodio je pokušaj ubistva Lenjina. Međutim, njegova grupa je bila raskrinkana, a on je za dlaku izbjegao hapšenje, uzevši identitet Njemca i uspeo je da pobjegne u Finsku. Ruska vlada ga je u odsustvu osudila na smrt. Godine 1925. u tajnoj operaciji namamljen je u Sovjetski Savez i uhapšen. Iako nikad nije priznao da je bio tajni agent, streljački vod je izvršio smrtnu kaznu nad njim.

Rihard Zorge

Rihard Zorge, koga smatraju jednim od najvještijih špijuna 20. veka, bio je sovjetski majstor špijunaže koji je djelovao širom svijeta prije i za vrijeme Drugog svjetskog rata. Tokom većeg dijela svoje karijere, tajno je radio kao profesionalni novinar, putovao je širom Evrope, i prikupljao informacije o mogućem širenju komunizma. Po izbijanju Drugog svjetskog rata, Zorge je otputovao u Japan prerušen u nacističkog reportera i počeo Sovjetima da šalje vrijedne obavještajne podatke o japanskim i njemačkim vojnim operacijama. Upozorio ih je na napad na Perl Harbur, na planiranu njemačku invaziju Rusije, i na bezbroj drugih vojnih misija. Međutim, Staljin je jednostavno ignorisao masu njegovih podataka. Japanci su ga uhvatili 1944. godine, i , iako nikad nije priznao da je sovjetski špijun, čak ni prilikom mučenja, ubrzo je ubijen. Sovjeti nisu priznavali ni njega ni njegov rad sve do 1964. godine, kada je proglašen nacionalnim herojem.

Aldrik Ejmz

Dok je većina špijuna angažovana u tajnim operacijama iz političkih ili ideoloških razloga, Aldrik Ejmz radio je kao agent CIA iz čisto finansijskih motiva. Ejmz je radio kao analitičar kontrašpijunaže u Vašingtonu. Kako mu je novac očajnički bio potreban, počeo je da prodaje informacije Sovjetima, od kojih je, navodno, primio preko četiri miliona dolara. Tokom devet godina, Rusima je odao bezbroj tajni, uključujući imena preko stotine američkih doušnika koji su radili u Rusiji, od kojih je najmanje deset potom bilo ubijeno. Tako zarađeni novac trošio je na luksuzni način života, što je privuklo pažnju njegovih kolega iz CIA. Međutim, zahvaljujući dobroj obučenosti, uspijevao je nekoliko puta da prođe detektor laži. Napokon je 1994. godine uhapšen, kada je priznao da je radio kao krtica, i osuđen je na doživotnu robiju. Interesantno je da je najmanje dva miliona dolara ostalo na neotkrivenom bankovnom računu, a Rusi do današnjeg dana odbijaju da vrate taj novac američkim vlastima.

Elizabet van Lu

Elizabet van Lu bila je špijunka koja je radila za Uniju za vrijeme američkog Građanskog rata. Radila je predstavljajući se da je saradnica dobrotvornog društva. Bilo joj je dozvoljeno da ulazi u ozloglašeni zatvor Libi u Ričmondu, gdje je zatvorenicima Unije donosila hranu i ostale potrepštine. Tamo je prikupljala informacije o kretanju vojske Konfederacije i prenosila ih američkim snagama. Takođe je djelovala u okviru malog špijunskog kruga sa sjedištem u okolini Ričmonda, koji je uključivao nekoliko visokih zvaničnika konfederativne vlade. Čak su kružile glasine da je uspjela da zaposli jednog od svojih bivših robova u Bijeloj kući Konfederacije, koji je bio njen doušnik. Nakon završetka rata, Van Luovu je kapetan Grant smatrao najvrijednijim izvorom informacija iz glavnog grada Konfederacije. Zajedno sa Bel Bojd sa južnjačke strane, ostala je zapamćena kao najčuveniji špijun iz Građanskog rata, i postavljena u Hol slavnih vojne obavještajne službe.

Klaus Fuks

Nemački teoretičar fizike i stručnjak za tehnologiju pravljenja atomske bombe, Klaus Fuks snabdijevao je brojnim značajnim tajnama o naoružanju tadašnji SSSR dok je radio kao naučnik za američku vladu. Napravio je nekoliko vrijednih otkrića na polju nuklearne fizike, i učestvovao je u čuvenom projektu Menhetn, koji je doveo do nastanka prve atomske bombe. Kao mladog komunistu, KGB ga je regrutovao 1941. godine, i tako je on godinama prenosio Sovjetima informacije o tehnologiji izrade bombe i o stanju američkog naoružanja. Bio je uhapšen 1946. godine nakon što je obavještajna služba Savezničkih snaga provalila sovjetsku šifru. Prilikom ispitivanja priznao je da je radio za Ruse. Iako nije toliko poznat kao što su bračni par Džulijus i Etel Rozenberg, tajne o atomskoj bombi koje je odavao Klaus Fuks više su uticale na saznanja Rusa o američkom nuklearnom programu, i čak su im pomogle da razviju svoje nuklearno oružje.

Alan Pinkerton

Alan Pinkerton bio je škotski detektiv koji je uveo mnoge tehnike špijuniranja koje se koriste i danas. Bio je prvi detektiv koji je bacio u zasjenak svoje „mete“, a njegove tajne operacije, koje je nazivao „tumačenjem uloge“, pomogle su da se oblikuje moderna špijunaža. Godine 1850. osnovao je Nacionalnu detektivsku agenciju Pinkerton. Njegov tim bio je dobro poznat u 19. vijeku, a najviše su ostali zapamćeni po učestvovanju u praćenju i hvatanju nekolicine ondašnjih poznatih kriminalaca. Za vrijeme američkog Građanskog rata, Pinkerton je stajao na čelu Obavještajne službe Unije, i bio je blizak saradnik i savjetnik Abrahama Linkolna. Pomogao je da se osujeti zavjera ubistva Linkolna 1861. godine, tako što je postavio agente unutar vojske Konfederacije, i čak je bio na tajnom zadatku kao oficir Konfederacije, kako bi izvještavao o pokretima vojnih trupa.

Komentari

OSTAVITI ODGOVOR

Molimo unesite komentar!
Ovdje unesite svoje ime

Povezani članci

UŽAS U podmetnutom požaru stradalo troje djece!

Broj žrtava požara u stambenoj zgradi na sjeveroistoku Češke povećan je na 11, a među njima je i troje djece, saopštila je policija. Šest...

Eksplozija u Bejrutu ostavila krater dubok 43 metra!

Velika eksplozija amonijum nitrata u bejrutskoj luci ostavila je krater dubok 43 metra, rekao je danas jedan bezbjednosi zvaničnik. U eksploziji je poginulo skoro 160...

Treći svjetski rat vodiće se zbog vode, otkrivamo kritična žarišta!

Nije tajna da će se neki od budućih ratova voditi za pristup vodi. Hidrolozi i politolozi su analizirali situaciju s pristupom vodi širom svijeta...

PRELETAČI Čelnici liste “Crno na bijelo” Abazović, Konatar i Jelušić mijenjali i razbijali partije za potrebe DPS!

Koalicija “Crno na bijelo” koju čine građanski pokret URA sa malim strankama, na prva tri čelna mjesta na listi ima kadrove za koje se...

Najnovije

UŽAS U podmetnutom požaru stradalo troje djece!

Broj žrtava požara u stambenoj zgradi na sjeveroistoku Češke povećan je na 11, a među njima je i troje djece, saopštila je policija. Šest...

Eksplozija u Bejrutu ostavila krater dubok 43 metra!

Velika eksplozija amonijum nitrata u bejrutskoj luci ostavila je krater dubok 43 metra, rekao je danas jedan bezbjednosi zvaničnik. U eksploziji je poginulo skoro 160...

Treći svjetski rat vodiće se zbog vode, otkrivamo kritična žarišta!

Nije tajna da će se neki od budućih ratova voditi za pristup vodi. Hidrolozi i politolozi su analizirali situaciju s pristupom vodi širom svijeta...

PRELETAČI Čelnici liste “Crno na bijelo” Abazović, Konatar i Jelušić mijenjali i razbijali partije za potrebe DPS!

Koalicija “Crno na bijelo” koju čine građanski pokret URA sa malim strankama, na prva tri čelna mjesta na listi ima kadrove za koje se...

Narko mafija hara, a ova zemlja im je postala ključna: Oni su nova generacija krimosa i bore se za prevlast!

Globalna inicijativa protiv transnacionalnog organizovanog kriminala opisala je u svom izvještaju balkanske kriminalce čiji pipci dosežu širom svijeta, a pominju se prilike među trgovcima...